Wartość odżywcza i skład to informacje, które  mnie jako dietetyka interesują najbardziej. Wybierając produkty spożywcze, wiem na co patrzeć, co oznaczają poszczególne nazwy. Jeśli Ty nadal czujesz, że błądzisz we mgle to ten wpis powinien Ci wiele rozjaśnić. Rozpracuję etykiety prosto, by wątpliwości przy zakupach odeszły w zapomnienie na zawsze. 

Na etykiecie znajdziemy takie informacje:

1. Skład
2. Wartość odżywcza
3. Data ważności
4. Informacje o alergenach
5. Certyfikaty i oznaczenia

Dzisiaj skupiamy się na składzie i wartości odżywczej.

Skład – im krótszy tym lepiej. Na samym początku są wymieniane produkty, których użyto jak najwięcej – jest to szalenie ważna informacja bo skład jest ściśle powiązany z tabelą wartości odżywczej.

Wartość odżywcza, czyli:

• Wartość energetyczna – wyrażona w kaloriach (kcal) i kilodżulach (kJ) 
• białko
• tłuszcze, w tym nasycone kwasy tłuszczowe 
• węglowodany, w tym cukry
• błonnik
• sól

Wartość odżywcza podawana jest w przeliczeniu na 100 g produktu  i często na jego porcję. Ja najczęściej patrzę na wartości wyrażone w 100 gramach, bo przy wyborze różnych produktów, ale z tego samego działu łatwiej jest wybrać ten, który naprawdę jest dobry. Często też można spotkać informację, jak dana porcja produktu pokrywa nasze dzienne zapotrzebowanie na dany składnik. 

Białko – tu sprawa jest prosta- jest nam potrzebne. Pod kątem wartości odżywczej nie mam nic więcej do dodania. (O samym białku mogę napisać innym razem osobny artykuł- jeśli jesteś zainteresowany, daj znać 😉 ). 

Tłuszcze – również są nam potrzebne, ale nie wszystkie. Dlatego wyszczególnione są na etykiecie NASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE – ich nie chcemy, idealnie jakby w ogóle nie istniały, ale niestety jednak są. Dlatego patrząc realnie- trzeba je kontrolować, panować nad nimi i stosować zasadę: IM MNIEJ TYM LEPIEJ. 

Sól – powinniśmy dążyć do ograniczenia soli w diecie. Zalecana dzienna wartość to 5 gram, czyli tyle co 1 płaska łyżeczka.  Tylko na to składa się sól użyta podczas gotowania i sól dodawana w produktach. W Polsce sól jest jodowana ze względu na ryzyko niedoboru jodu, ale nie dotyczy to soli używanej w produkcji. Więc należy znaleźć złoty środek pomiędzy dosalaniem potraw, a wyborem produktów spożywczych.

Błonnik – wpływa na pracę jelit, wspomaga wypróżnianie, więc jest ważny w naszym codziennym żywieniu. 

Węglowodany – dzielimy na proste i złożone, więc w produkcie pod nazwą węglowodany mamy je podane w całości. Problem się robi dalej, gdyż węglowodany proste (potocznie zwane cukry), to cukry które naturalnie występują w produkcie oraz te dodane przez producenta.

Dochodzi teraz opis “ w tym cukry” – tutaj mamy wyszczególnione tylko cukry proste, zarówno naturalnie występujące jak i te dodane przez producenta. 

Czyli jeszcze raz

1. WĘGLOWODANY = CUKRY PROSTE + CUKRY ZŁOŻONE
2. W TYM CUKRY = CUKRY PROSTE NATURALNIE WYSTĘPUJĄCE + CUKRY PROSTE DODANE PRZEZ PRODUCENTA

Ilość cukrów prostych w diecie powinno być max 10% wartości energetycznej diety. Jedząc pieczywo, owoce, nabiał i tak dostarczamy te cukry proste, więc jeśli kupimy sobie żelki to dostarczamy ich jeszcze więcej i prawdopodobieństwo przekroczenia zalecanej dawki jest bardzo duże. 

Niestety producent nie ma obowiązku informowania ile tego cukru dodał sam, a ile było go naturalnie. W tym momencie warto spojrzeć na skład produktu i zobaczyć na którym miejscu ten cukier się znajduje. Im dalej tym lepiej. 

Najwięcej trudności jest przy zrozumieniu właśnie węglowodanów, więc mam nadzieję że teraz będzie Wam to już dużo łatwiej pojąć:)

Bibliografia

https://www.gov.pl/web/psse-pyrzyce/jak-czytac-etykiety-zywnosciowe-praktyczny-przewodnik-dla-swiadomego-konsumenta

https://ncez.pzh.gov.pl/dla-producentow-zywnosci/o-czym-powie-etykieta/

https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/broszura-tluszcze-3.pdf

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 Tekst mający znaczenie dla EOG